Hialuronidaza co to jest? Efekty, zalecenia, przeciwwskazania

Zabiegi iniekcyjne stały się niezwykle popularne wśród klientek i klientów salonów piękności oraz gabinetów medycyny estetycznej. Jedną z substancji najczęściej stosowanych w tego typu usługach jest kwas hialuronowy – używany do wypełniania ust i korygowania ich kształtu, a także wykorzystywany do wypełniania zmarszczek bądź usuwania minimalnych asymetrii w danej partii twarzy. Ponieważ jednak zastrzyki z kwasu hialuronowego – podobnie jak w przypadku każdego innego zabiegu – mogą wiązać się z powikłaniami (nawet jeśli ich ryzyko jest niskie), na rynek wprowadzona została hialuronidaza – czyli substancja niejako odwracająca działanie kwasu. Czym jest i kiedy należy ją zastosować?

Co to jest hialuronidaza?

Hialuronidaza to substancja występująca naturalnie w przyrodzie. Jest ona enzymem, czyli związkiem katalizującym (przyspieszającym) przebieg reakcji chemicznych. W tym przypadku zadaniem enzymu jest przyspieszanie hydrolizy (rozpadu pod wpływem wody) kwasu hialuronowego. Hialuronidaza ma spore znaczenie biologiczne – produkowana przez bakterie ułatwia im atakowanie komórek, natomiast w przypadku plemników ułatwia przeniknięcie do komórki jajowej. Enzym ten występuje także w jadach zwierząt – m.in. żmii oraz owadów błonkoskrzydłych (np. os i pszczół). W farmacji hialuronidaza wykorzystywana jest jako „czynnik rozprzestrzeniający”, umożliwiający przenikanie do wnętrza komórek np. środków leczniczych. Od pewnego czasu stosuje się ją również w medycynie estetycznej, właśnie ze względu na jej zdolność do rozbijania wiązań, tworzonych przez kwas hialuronowy z wodą.

Na czym polega zabieg hialuronidazy?

Jak przebiega rozpuszczanie kwasu hialuronowego? Aby zrozumieć działanie enzymu w zabiegach iniekcyjnych, trzeba wrócić do samej idei zabiegów z wykorzystaniem kwasu hialuronowego. Po aplikacji ma on zdolność do wiązania wody, dzięki czemu staje się w miarę trwałym „wypełniaczem” – pozwalającym na uzyskanie efektu redukcji zmarszczek bądź wypełnienia utrzymującym się od kilkunastu miesięcy do kilku lat (w zależności od miejsca aplikacji). Jeśli jednak w wyniku podania zastrzyków z kwasu hialuronowego dojdzie do powikłań bądź efekty iniekcji będą niezadowalające dla pacjenta, wówczas sposobem na usunięcie niechcianych konsekwencji zabiegu okazuje się właśnie aplikacja hialuronidazy. Zabieg polega na wstrzyknięciu enzymu w te same miejsca, w której wcześniej zaaplikowany został kwas hialuronowy.

Jak wygląda rozpuszczanie kwasu hialuronowego? Czy hialuronidaza jest bolesna? Czy jest bezpieczna?

Aplikacja hialuronidazy ma formę zastrzyków, których podanie poprzedzone jest zastosowaniem znieczulenia miejscowego (najczęściej w kremie) – a więc dokładnie tak, jak w przypadku pierwotnie zaaplikowanego kwasu hialuronowego. Same zastrzyki z hialuronidazy nie powinny wywołać u pacjenta dyskomfortu większego, niż w przypadku podawanego wcześniej wypełnienia. Również ich liczba prawdopodobnie będzie zbliżona do liczby „ukłuć”, których pacjent doświadczył podczas aplikacji kwasu.

Niezwykle ważną kwestią związaną z aplikacją enzymu okazuje się wykonanie wcześniejszego, podskórnego testu, wykluczającego ewentualną alergię. Należy pamiętać, że ze względu na fakt, iż hialuronidaza obecna jest m.in. w jadzie owadów błonkoskrzydłych, osoby uczulone na jad os lub pszczół mogą mieć już w organizmie przeciwciała oddziałujące również na samą hialuronidazę! W takiej sytuacji aplikacja enzymu stwarza ryzyko wystąpienia u pacjenta intensywnej reakcji alergicznej, takiej jak po ukąszeniu owada, a więc mogącej prowadzić nawet do wstrząsu anafilaktycznego (wymagającego natychmiastowej reakcji – jest to stan zagrożenia życia). Test alergiczny można wykonać przed iniekcją hialuronidazy (w tym samym dniu, co najmniej kilkadziesiąt minut przed podaniem enzymu). U osób ze stwierdzoną alergią na jad owadów nie powinna być stosowana hialuronidaza. Efekty uboczne mogą dotyczyć również samego podania preparatu. Potencjalnie u pacjentów możliwe jest wystąpienie nawet objawów ogólnoustrojowych, w tym niedociśnienia bądź drgawek – należy mieć to na uwadze wprowadzając enzym do organizmu pacjenta.

Hialuronidaza – efekty zastosowania

Pacjenci często pytają, po jakim czasie działa hialuronidaza. Pierwsze efekty mogą być widoczne i odczuwalne bardzo szybko, nawet w ciągu kilkunastu minut od podania zastrzyków. Natomiast w miarę upływu czasu efekt ten będzie coraz wyraźniejszy – bowiem hialuronidaza utrzymuje się w organizmie do 72 godzin od podania, a po tym czasie ulega samoczynnemu usunięciu. Przede wszystkim zredukowane zostaną nierówności i grudki, widoczne pod skórą, jeśli w którymś z miejsc aplikacji kwasu zgromadził się nadmiar tego wypełniacza – lub też kwas został zaaplikowany nierównomiernie. Znikną też zbyt widoczne, nadmierne wypełnienia np. warg, czasem sięgające nawet poza czerwień wargową. Istnieją jednak również sytuacje, w których hialuronidazę stosuje się pilnie, bezpośrednio po aplikacji kwasu hialuronowego – dzieje się tak, jeśli iniekcja spowodowała przypadkowe wpuszczenie kwasu do naczynia krwionośnego. Wówczas neutralizacja kwasu okazuje się niezbędna, aby zapobiec powstawaniu zatorów, niedokrwieniu skóry i okolicznych tkanek, a tym samym zredukować ryzyko wytworzenia się martwicy.

Zalecenia po zabiegu z hialuronidazą

Choć enzym aplikowany jest przy pomocy bardzo cienkiej igły i w niewielkich ilościach, to jednak – ze względu na delikatną skórę twarzy – odczucia po aplikacji hialuronidazy mogą być podobne do tych po aplikacji kwasu hialuronowego. Naturalne jest zatem, że usta po hialuronidazie mogą być obolałe, może pojawić się obrzęk, dyskomfort, a nawet powstanie niewielkich zasinień. Dodatkowo może pojawić się również lekkie przesuszenie skóry w miejscu aplikacji.

Po iniekcji należy ściśle stosować się do zaleceń specjalisty przeprowadzającego zabieg. Niezbędne jest unikanie opalania (zarówno na słońcu, jak i na solarium). Na usta nie należy nakładać kosmetyków. Ze względu na mikroranki po wkłuciach igły, trzeba unikać wszelkich sytuacji, które mogłyby skutkować wdaniem się zakażenia – a więc np. kąpieli w basenie lub zbiornikach wodnych. Bezwzględnie należy także powstrzymać się od spożywania alkoholu przed zabiegiem oraz przez kilka dni po jego przeprowadzeniu. Z wykonaniem zabiegów – np. powiększania ust bądź uzupełnienia kwasu hialuronowego – należy wstrzymać się do wygojenia twarzy, a więc przez około 2 – 3 tygodnie.